Literatura na Granicy 2026. Między siłą a bezsilnością to projekt międzynarodowy, oparty na idei wzajemnego poznawania literatury, filmu i historii filmu oraz na dialogu międzykulturowym. Odbędzie się od 01.02.2026–31.07.2026 w Cieszynie i Czeskim Cieszynie. Polega na prezentacji i promocji kultury polskiej, czeskiej, słowackiej i węgierskiej. Kraje Grupy Wyszehradzkiej (V4) łączy nie tylko sąsiedztwo i podobne uwarunkowania geopolityczne, ale przede wszystkim – wspólna historia, tradycja, kultura oraz wartości. Niestety, coraz rzadziej mamy możliwość zamanifestować ową wspólnotę i promować naszą kulturę w kontekście całościowym.

Głównym celem imprezy jest promocja, wspieranie i prezentacja najbardziej wartościowych zjawisk i tendencji w literaturze i filmie. Istotną rolę odgrywa edukacja i upowszechnianie czytelnictwa oraz kultury filmowej. Program prócz wysokiego poziomu wyróżnia się oryginalną, spójną koncepcją wpisującą dokonania artystyczne w możliwie szeroki kontekst kulturowy i społeczny pogranicza.

Debatom i spotkaniom literackim będą towarzyszyć projekcje filmowe, a łączyć je będzie temat „Między siłą a bezsilnością“. Siła to temat, który w dzisiejszych czasach uderza swoją aktualnością. Potrzebujemy mądrej siły, by mierzyć się z wyzwaniami współczesności – zarówno globalnymi, jak i właściwymi naszej części świata. Lecz czym tak naprawdę jest siła i dlaczego tak często utożsamiana jest z przemocą? Na ile bezsilni jesteśmy wobec agresji, manipulacji, nienawiści, i czy w naszej bezsilności również kryć się może siła – jak pisał Václav Havel? Projekt zbudowany jest na (niekiedy pozornych) opozycjach, skupia się na sferach pomiędzy, obszarach granicznych. Rozmawiać będziemy więc o dniu wczorajszym i jutrzejszym, o Europie Środkowej między Wschodem i Zachodem, o filmie i literaturze. Zastanowimy się nad źródłami nienawiści i wraz z reporterami wojennymi przyjrzymy się naturze współczesnych konfliktów. Do udziału zaprosimy również autorów nowych książek, poruszających te aktualne dziś zagadnienia.